جنگلداری نوین گامی در جهت مدیریت پایدار

پایان دوران بهره‌برداری از درختان زنده

بهرام رستاقی، معاون امور جنگل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، در حاشیه این بازدید با تأکید بر اینکه جنگلداری نوین یک تکلیف قانونی مبتنی بر ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم توسعه است، اظهار کرد: تفاوت ماهوی جنگلداری نوین با طرح‌های پیشین در حذف کامل بهره‌برداری از درختان سرپا و زنده است. در این رویکرد، اولویت اصلی، حفاظت، احیا و مدیریت اکوسیستم جنگلی است و نگاه انتفاعی به چوب جنگل جای خود را به نگاه صیانتی داده است.

کلاله؛ پایلوت اجرای طرح جنگلداری نوین در گلستان

رستاقی با اشاره به انتخاب حوزه‌های جنگلی شهرستان کلاله (حوزه‌های ۹۶ و ۹۷) به عنوان یکی از سایت‌های فاز اول اجرای این طرح، افزود: نظارت در این طرح به صورت چندلایه انجام می‌شود. علاوه بر استقرار مدیران حوزه و ناظران فنی در محل، ستاد سازمان نیز بر تمامی مراحل اجرا نظارت مستقیم دارد تا هرگونه مداخله انسانی در جنگل صرفاً با اهداف فنی و حفاظتی صورت گیرد.

احیای پهن‌برگان بومی و مدیریت تدریجی توده‌های سوزنی‌برگ

معاون امور جنگل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان همچنین به برنامه اصلاح و مدیریت برخی جنگل‌کاری‌های سنواتی سوزنی‌برگ در چارچوب جنگلداری نوین اشاره کرد و گفت: در مرحله نخست اجرای مدیریت پایدار جنگل و در قالب طرح جنگلداری نوین، جایگزینی تدریجی گونه‌های پهن‌برگ بومی به جای بخشی از جنگل‌کاری‌های سوزنی‌برگ سنواتی برنامه‌ریزی شده است. در این فرآیند، اصل اساسی بر احیا و حفاظت از اکوسیستم جنگل استوار بوده و تمامی اقدامات بر پایه مطالعات فنی و زیست‌محیطی انجام می‌شود.

رستاقی افزود: این اقدام با اهداف اکولوژیکی از جمله افزایش تنوع زیستی، بهبود شرایط خاک، تقویت پایداری اکوسیستم‌های جنگلی و کاهش ریسک آتش‌سوزی دنبال می‌شود. بر همین اساس، گونه‌های سوزنی‌برگ با توجه به شرایط محیطی، وضعیت توپوگرافی عرصه و میزان استقرار گونه‌های پهن‌برگ موجود در اشکوب زیرین، به صورت تدریجی و طی یک دوره حدود ۱۰ ساله از عرصه خارج خواهند شد تا زمینه برای رشد و استقرار طبیعی پهن‌برگان بومی فراهم شود.

وی تأکید کرد: هدف نهایی این برنامه، بازگشت تدریجی این عرصه‌ها به ساختار طبیعی جنگل‌های هیرکانی و ارتقای پایداری اکولوژیک آنها است.

پاسخ به دغدغه‌های اکولوژیک؛ درختان افتاده، بخشی از چرخه حیات

معاون امور جنگل اداره کل گلستان در پاسخ به پرسش اصحاب رسانه درباره برداشت درختان شکسته و افتاده، تصریح کرد: مطالعات علمی ما نشان می‌دهد که ۱۰ تا ۳۰ درصد از موجودی درختان جنگل باید به شکل درختان خشک و افتاده برای حفظ تنوع زیستی و تعادل اکولوژیک در بستر جنگل باقی بمانند. بنابراین، برداشت این درختان تنها در شرایط خاص و به‌صورت تجمعی (ناشی از بلایای طبیعی نظیر طوفان یا برف سنگین) و صرفاً جهت ساماندهی عرصه انجام می‌شود، نه به صورت پراکنده.

دعوت به نظارت همگانی

رستاقی در پایان این تور رسانه‌ای، ضمن استقبال از نقش‌آفرینی تشکل‌های مردم‌نهاد و اصحاب رسانه در نظارت بر اجرای این طرح، خاطرنشان کرد: مدیریت جنگل‌های هیرکانی یک مسئله حیاتی و ملی است. ما از هم‌افزایی با جامعه مدنی برای اجرای دقیق قانون استقبال می‌کنیم تا در چارچوب یک مدل علمی، شاهد جنگل‌هایی سالم‌تر، امن‌تر و پایدارتر برای نسل‌های آینده باشیم.

در این بازدید، خبرنگاران حاضر از نزدیک با سازوکار اجرایی، استقرار یگان‌های حفاظتی، برنامه‌های احیای گونه‌های بومی و اقدامات پیش‌بینی‌شده برای اصلاح ساختار جنگل‌کاری‌های سوزنی‌برگ در مناطق پایلوت کلاله آشنا شدند.