پیام تبریک مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای گلستان به مناسبت گرامیداشت ۱۳ آبان
دومین نشست هماهنگی برنامه‌های هفته کتاب و کتابخوانی در استان گلستان، فرصتی برای بررسی وضعیت مطالعه، چالش‌های پیش روی کتابخانه‌های عمومی و راهکارهای تقویت فرهنگ کتابخوانی در شرایطی بود که گسترش فضای مجازی و ابزارهای هوش مصنوعی، الگوی دسترسی مردم به اطلاعات را به‌شدت تغییر داده است.
آخوند عبدالحی میرزاعلی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان گلستان، در این نشست با اشاره به کاهش قابل توجه اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی اظهار کرد: پیش از شیوع کرونا، بیش از ۵۲ هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی استان عضویت فعال داشتند، اما این آمار اکنون به حدود ۲۹ هزار نفر رسیده است.
وی تعطیلی طولانی‌مدت کتابخانه‌ها در دوران کرونا، مشکلات اقتصادی و معیشتی خانواده‌ها و گسترش استفاده از ابزارهای دیجیتال را از عوامل مؤثر در کاهش استقبال از کتابخانه‌ها دانست و گفت: این شرایط ضرورت برنامه‌ریزی جدی‌تر و تلاش مضاعف متولیان فرهنگی برای احیای جایگاه کتاب و مطالعه در جامعه را دوچندان کرده است.
هوش مصنوعی جایگزین کتاب نمی‌شود
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گلستان با اشاره به تغییر الگوی مطالعه در میان نسل جوان و دانشجویان، استفاده گسترده از موتورهای جست‌وجو و هوش مصنوعی برای دستیابی به اطلاعات علمی و پژوهشی را یکی از چالش‌های امروز حوزه کتابخوانی عنوان کرد.
میرزاعلی با بیان اینکه فناوری‌های جدید امکان دسترسی سریع به اطلاعات را فراهم کرده‌اند، تأکید کرد: دسترسی سریع به داده‌ها لزوماً به معنای مطالعه عمیق و شکل‌گیری تفکر نقادانه نیست و ابزارهای دیجیتال نمی‌توانند جایگزین ظرفیت کتاب در پرورش اندیشه، تمرکز و تعمیق دانش شوند.
وی کتابخانه، کتاب و کتابدار را سه رکن اساسی ترویج فرهنگ مطالعه دانست و افزود: برای جذب مخاطبان باید در کنار تأمین منابع مطالعاتی ارزشمند، زمینه حضور کتابداران خلاق و توانمند و ارائه خدمات متناسب با نیازهای روز جامعه نیز فراهم شود.
کتاب به میان عشایر و مناطق کم‌برخوردار می‌رود
میرزاعلی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت ۶۱ باب کتابخانه عمومی شهری و روستایی در استان گلستان اشاره کرد و گفت: توسعه دسترسی عادلانه به منابع مطالعاتی، به‌ویژه در مناطق دورافتاده و کم‌برخوردار، از برنامه‌های مورد توجه کتابخانه‌های عمومی استان است.
وی اجرای طرح «کوله‌کتاب» را از جمله اقدامات خلاقانه در این زمینه برشمرد و توضیح داد: در قالب این طرح، کتابداران با حضور مستقیم در مناطق عشایری، کتاب را به میان خانواده‌ها و کودکان می‌برند تا محدودیت‌های جغرافیایی مانع بهره‌مندی این گروه‌ها از فرصت مطالعه نشود.
اجرای برنامه‌های متنوع در هفته کتاب گلستان
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گلستان همچنین از پیش‌بینی برنامه‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی متنوع به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی از ۲۳ تا ۳۰ آبان خبر داد.
به گفته وی، همکاری با آموزش‌وپرورش برای برگزاری زنگ کتاب در مدارس، اجرای برنامه‌های انگیزشی با موضوع اهمیت مطالعه، تئاتر و نمایش‌های دانش‌آموزی با محوریت کتاب از جمله برنامه‌های این هفته خواهد بود.
دیدار با سالمندان و برگزاری نشست‌های کتابخوانی در سراهای سالمندان، تجلیل از خانواده‌های معظم شهدا، تکریم فعالان عرصه نشر، برگزاری جلسات نقد کتاب، رونمایی از آثار نویسندگان بومی و کارگاه‌های تخصصی ترویج مطالعه نیز در فهرست برنامه‌های پیش‌بینی‌شده قرار دارد.
ترویج کتابخوانی مسئولیت یک دستگاه نیست
میرزاعلی در پایان با تأکید بر اینکه ترویج فرهنگ کتابخوانی نباید تنها بر عهده اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی باشد، خواستار مشارکت جدی‌تر دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی و رسانه‌ها در این زمینه شد.
وی نقش رسانه ملی و مطبوعات را در معرفی کتاب، آشنایی خانواده‌ها با ظرفیت‌های مطالعاتی و ایجاد انگیزه برای مطالعه مهم دانست و تأکید کرد: تبدیل کتابخوانی به یک دغدغه عمومی، نیازمند هم‌افزایی و همکاری همه بخش‌های جامعه است.
کاهش شمار اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی گلستان از بیش از ۵۲ هزار نفر به حدود ۲۹ هزار نفر، در کنار گسترش ابزارهای نوین ارتباطی، نشان می‌دهد که ترویج کتابخوانی دیگر تنها با برگزاری چند برنامه مناسبتی محقق نمی‌شود و برای بازگرداندن کتاب به سبد فرهنگی خانواده‌ها، باید شیوه‌های تازه و متناسب با نیاز نسل امروز در دستور کار قرار گیرد.
دیدگاهتان را بنویسید